Wat is btw en hoe werkt het?
Btw staat voor belasting over toegevoegde waarde. Je betaalt het bij bijna elke aankoop, maar als ondernemer kun je het ook terugvragen. In dit artikel lees je precies hoe btw werkt, welke tarieven gelden en wanneer je wat moet doen.
Wat is btw precies?
Btw is een belasting die de overheid heft op de verkoop van producten en diensten. De verkoper rekent het bedrag door aan de koper en draagt het daarna af aan de Belastingdienst. Als consument betaal je de btw altijd, zonder dat je het terugkrijgt. Als ondernemer is dat anders.
Een zzp'er of bedrijf rekent btw aan zijn klanten, maar mag de btw die hij zelf betaalt op inkopen aftrekken. Je betaalt per saldo alleen btw over de waarde die je zelf hebt toegevoegd. Vandaar de naam "belasting over toegevoegde waarde".
Lena is grafisch ontwerper en koopt software voor € 121 inclusief btw. Ze rekent haar klant € 363 inclusief 21% btw. Ze draagt af aan de Belastingdienst: € 63 (ontvangen) minus € 21 (betaald) = € 42 netto btw. De € 21 op haar software-aankoop krijgt ze dus terug.
Welke btw-tarieven zijn er?
In Nederland zijn er drie tarieven. Het hoge tarief van 21% geldt voor de meeste producten en diensten. Het lage tarief van 9% geldt voor eerste levensbehoeften: voedsel, boeken, geneesmiddelen en kappersdiensten. Het nultarief van 0% geldt bij export buiten de EU.
In Belgie werkt het anders. Daar is het normale tarief ook 21%, maar het verlaagde tarief is 6% in plaats van 9%. Dat lagere tarief geldt voor voedsel, water, geneesmiddelen en renovatiewerken aan woningen.
Marco verkoopt zowel voedingssupplementen als sportkleding. Hij rekent overal 9% btw. Dat is fout: kleding valt onder 21%, alleen de voedingssupplementen mogen op 9%. Een btw-controle kan leiden tot naheffingen met rente.
Wanneer moet je btw aangeven?
Als ondernemer doe je btw-aangifte bij de Belastingdienst. De frequentie hangt af van je omzet. De meeste kleine ondernemers doen aangifte per kwartaal. Bij een hogere omzet kan de Belastingdienst maandelijkse aangifte verplichten. Je geeft aan hoeveel btw je hebt ontvangen van klanten en hoeveel je hebt betaald op inkopen. Het verschil betaal je of krijg je terug.
De aangifte doe je via Mijn Belastingdienst Zakelijk. De deadline is de laatste dag van de maand na het kwartaal. Kwartaal 1 (jan-mrt) moet je dus voor 30 april indienen.
Ahmed begint als zzp'er in februari. Hij vraagt zich af of hij over zijn eerste kleine opdracht van € 500 al btw moet rekenen. Het antwoord: ja, tenzij hij gebruik maakt van de Kleineondernemersregeling (KOR). Met de KOR ben je vrijgesteld van btw als je omzet onder € 20.000 per jaar blijft. Je rekent dan geen btw aan klanten, maar mag ook geen btw terugvragen.
Btw op buitenlandse facturen
Koop je iets van een leverancier in een ander EU-land? Dan staat er vaak geen btw op de factuur. In plaats daarvan geldt de "verleggingsregeling": jij berekent de btw zelf en geeft die op in je aangifte. Je betaalt en trekt het tegelijk af, dus per saldo is er geen effect. Koop je buiten de EU? Dan betaal je invoer-btw via de douane.
Verkoop je zelf aan particulieren in andere EU-landen? Sinds 2021 gelden EU-regels voor afstandsverkopen. Bij een totaalomzet boven € 10.000 per jaar aan EU-consumenten moet je btw afdragen in het land van de koper, via het OSS-systeem.
Sandra heeft een webshop en verkoopt sieraden aan klanten in Duitsland, Frankrijk en Belgie. Haar totale EU-omzet is € 15.000 per jaar. Ze moet zich aanmelden voor het OSS-loket en per kwartaal btw afdragen aan elk land naar het tarief van dat land. Zonder OSS-registratie riskeer ze boetes in drie landen tegelijk.
Wil je snel btw berekenen over een bedrag?
Naar de BTW calculatorMeer lezen? Bekijk ook: Btw-aangifte doen als zzp'er en Bruto en netto salaris: het verschil.
Veelgestelde vragen over btw
Wat is het verschil tussen btw inclusief en exclusief?
Exclusief btw is de prijs zonder belasting. Dat is de prijs die ondernemers onderling hanteren. Inclusief btw is het bedrag dat de eindconsument betaalt. Bij 21% btw is € 100 exclusief gelijk aan € 121 inclusief.
Moet ik als zzp'er altijd btw rekenen?
Niet altijd. Met de Kleineondernemersregeling (KOR) ben je vrijgesteld als je omzet onder € 20.000 per jaar blijft. Je rekent dan geen btw maar mag die ook niet terugvragen. Sommige sectoren zijn sowieso vrijgesteld, zoals zorg, onderwijs en financiele diensten.
Hoe bereken ik btw terug uit een bedrag inclusief btw?
Deel het bedrag inclusief btw door 1,21 voor 21% btw. Het resultaat is het bedrag exclusief btw. Het btw-bedrag is het verschil. Voorbeeld: € 121 / 1,21 = € 100 exclusief btw, en € 21 btw.
Wat is het btw-tarief op eten in Nederland?
Voedsel valt in Nederland onder het lage tarief van 9%. Dat geldt voor supermarktproducten, restaurants en afhaalmaaltijden. Alcohol valt ook onder 9%, maar tabak valt onder 21%.
Wanneer krijg ik btw terug van de Belastingdienst?
Als je in een kwartaal meer btw hebt betaald op inkopen dan je hebt ontvangen van klanten, heb je recht op teruggave. Je geeft dit op in je btw-aangifte. De Belastingdienst betaalt doorgaans binnen zes weken na ontvangst van de aangifte.